Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu yolunun və Murovdağ tunelinin inşası sürətlə davam etdirilir
Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları ərazisində icra olunan mühüm əhəmiyyətə malik yol infrastrukturu layihələrindən biri 82 kilometr uzunluğa malik Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yoludur.
Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyindən Yerveinsan.az-a bildirilib ki, Göygöl və Kəlbəcər rayonlarını birləşdirən Toğanalı-Kəlbəcər avtomobil yolunun layihə uzunluğu 56 kilometr, Kəlbəcər-İstisu yolunun uzunluğu isə 26 kilometr təşkil edir. “Toğanalı-Kəlbəcər” layihəsinin 16-cı kilometrlik hissəsindən Murovdağ silsiləsi başlanır və yüksəklik 1700 metrdən Murovdağ zirvəsinədək 3250 metrə qədər artır.
Bu hissədə dünyanın əz uzun avtomobil tunellərindən biri olacaq Murovdağ tunelinin inşası davam etdirilir. Tunel bir istiqamət üzrə 2 hərəkət zolaqlı və 12 metr enində olacaq. Əlavə olaraq 561,2 metr, 626,9 metr və 947,90 metr uzunluğunda 3 tunelin tikintisi də həyata keçirilir.
Sol hissəsi 11654,37 metr, sağ hissəsi isə 11658,91 metr uzunluğa malik olacaq Murovdağ tunelinin (Tunel №3) sol hərəkət istiqaməti üzrə ümumilikdə 4684 metr qazma və püskürtmə işləri, 2012 metr isə kəmər betonu işləri tamamlanıb, sağ istiqamət üzrə isə ümumilikdə 4849 metr qazma və püskürtmə işləri, 660 metr isə kəmər betonu işləri yekunlaşıb. 561,2 metr uzunluğunda olan “Tunel №1”-də, 626,9 metr uzunluğunda olan “Tunel №2”-də və uzunluğu 947,90 metr təşkil edən “Tunel №4”-də artıq qazma, püskürtmə betonu işləri tamamlanıb.
Dövlət başçısının tapşırığına əsasən, Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolu 2, 3 və 4 hərəkət zolaqlı olmaqla I, II və III texniki dərəcəyə uyğun olaraq inşa edilir. Belə ki, layihənin keçdiyi ərazinin sərt dağlıq və qayalıq relyefinin olmasını nəzərə alaraq, yolun əsas hissəsinin II texniki dərəcəyə uyğun, yəni hərəkət hissəsinin 2 zolaqlı, yoxuşlarda isə əlavə zolaq verilməklə tikintisi nəzərdə tutulub. Murovdağ tuneli olan hissədə isə 1-ci texniki dərəcəyə uyğun 4 hərəkət zolağının inşası planlaşdırılır. Layihə üzrə yolun hərəkət hissəsinin eni 7,5-14 metr təşkil edir.
Hazırda layihənin müəyyən hissələrində layihə-axtarış, geologiya və torpaq işləri aparılır. Belə ki, tikinti norma və standartlarına uyğun olaraq təməl üçün materialların təmin edilməsi, ağır vərdənə ilə əsasın tələb olunan kipliyə çatdırılması və torpaq yatağının səth sularından qorunması üçün torpaq küvetlərin çəkilməsi işləri görülür. Xüsusi texnikalardan istifadə olunmaqla yolun genişləndirilərək profilə salınması və 10-21,5 metr enində yeni torpaq yatağının inşası işləri həyata keçirilir.
Layihə çərçivəsində avtomobil yolunda suların ötürülməsini təmin etmək məqsədilə 159 ədəd dairəvi boru,113 ədəd düzbucaqlı boru, 17ədəd U tipli və düzbucaqlı suötürücü qurğular, həmçinin 5363 metr uzunluğa malik istinad divarının və 36,346 metr daş divarın inşası işləri də icra olunacaq. Sadalanan işlər üzrə artıq 39 dairəvi, 40 düzbucaqlı borunun, 9 U tipli və düzbucaqlı suötürücü qurğuların, 5590 m daş divarın və 2871 metr istinad divarının tikintisi yekunlaşıb.
Qeyd edək ki, tikinti işləri Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin rəhbərliyinin nəzarəti altında “İnşaat Norma və Qaydaları”na əsasən aparılır. Tərtib olunmuş qrafikə uyğun layihənin vaxtında yekunlaşdırılması məqsədilə Agentlik tərəfindən əraziyə lazımi sayda qüvvə cəlb olunub.
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolu başlanğıcını Göygöl rayonunun Toğanalı kəndindən götürməklə işğaldan azad edilmiş Kəlbəcər rayonunun ərazisindən keçir. Buna görə də sözügedən rayonun bir çox yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, rayon mərkəzinə və məşhur İstisu ərazisinə qədər rahat gediş-gəlişi təmin edəcək.
